بنکسی، هنرمند گرافیتی

از آثار گرافیتی بنکسی

بنکسی، به انگلیسی (Banksy) نام مستعار هنرمند گرافیتی، فعال و منتقد سیاسی، کارگردان و نقاش بریتانیایی است.

هنر خیابانی او طعنه‌آمیز و هجویه‌هایش خرابکارانه است. هنر او آمیزه‌ای از طنز سیاه و گرافیتی است که با تکنیک گرده برداری ویژه‌ای خلق می‌شود. آثار هنری او با محتوای سیاسی و اجتماعی در خیابان‌ها، دیوارها، و پل‌ها در شهرهای مختلف دنیا به تصویر درآمده‌است.

آثار بنکسی، محصول سن زیرزمینی بریستول ( Bristol underground scene) است که شامل همکاری هنرمندان تجسمی و موسیقیدان‌ها بود.

طبق نوشته‌های نویسنده و طراح گرافیک، تریستان مانکو و براساس کتاب «هیچ جا مثل خونه خود آدم نمیشه-Home Sweet Home– «بنکسی در سال ۱۹۷۴ در بریستول به دنیا آمد و درهمین شهر بزرگ شد.

او فرزند یک تکنیسین دستگاه فتوکپی بود. او مدتی شاگرد قصاب بود اما سرانجام طی دوران «شکوفایی اسپری» در اواخر دهه ۸۰ در بریستول با گرافیتی آشنا شد. کسانی که کارهای او را می‌دیدند متوجه بودند که آثار او به بلک له رت شباهت دارد. له رت در ۱۹۸۱ کار با تکنیک گرده برداری را در پاریس آغاز کرد. به نظر می‌رسید کارهای بنکسی از آثار اعضای گروهِ آنارکو- پانک به نام کرَس هم متأثر بوده باشد. اعضای این گروه در اواخر دهه هفتاد و اوایل دهه هشتاد در کانال‌هایلوله‌کشی لندن مسابقه‌های گرافیتی با تکنیک گرده‌برداری برپا می‌کردند، این گروه کماکان فعالند.

بنکسی که اعتقاد دولت به وندال بودن گرافیتی را قبول ندارد، هنرش را بر سطوح موجود در فضاهای عمومی به نمایش می‌گذارد و حتی تا آنجا پیش می‌رود که عناصر و حجم‌ها فیزیکی هم خلق کند. بنکسی خودش مستقیماً عکس‌های گرافیتی‌هایش را نمی‌فروشد، هر چند معلوم شده برگزارکنندگان حراج‌های هنری در تلاش هستند تا کارهای خیابانی او را در محلشان بفروشند و دردسر جابه‌جا کردن آن‌ها را به برنده حراج واگذار کنند.

هر چند معلوم شده برگزارکنندگان حراج‌های هنری در تلاش هستند تا کارهای خیابانی او را در محلشان بفروشند و دردسر جابه‌جا کردن آن‌ها را به برنده حراج واگذار کنند. فیلم در مارچ۲۰۱۰ در انگلستان اکران شد. در ژانویه ۲۰۱۱، بنکسی نامزد جایزه اسکار برای بهترین فیلم مستند شد.

از آثار گرافیتی بنکسی

تصاویر کوبنده و طعنه‌آمیز بنکسی، اغلب با شعار در هم آمیخته‌است. کارهای او اغلب حاوی پیام‌های ضد جنگ، ضدسرمایه‌داری یا ضد دولت هستند. در اغلب آثار او، سوژه‌ها عبارتند از موش، میمون، پلیس، سرباز، کودک و افراد مسن.

در سال ۲۰۱۱، یکی از کارهای اولیه بنکسی به نام «گوریل با ماسک صورتی» که برای یک دهه علامت مشخصه‌ای مهمی روی دیوار خارجی یک باشگاه اجتماعی در ایستویل بود، ناپدید شد. پس از این که این بنا به یک مرکز فرهنگی اسلامی تبدیل شد، کسی بی‌خبر روی آن را با رنگ پوشانده بود.

در ۱۹ ژوئن ۲۰۰۲، اولین نمایشگاه بنکسی در لوس آنجلس و در گالری ۳/۱ ۳۳ افتتاح شد. عنوان نمایشگاه Existencilism بود، ترکیبی از کلمات Exist به معنای هستی و stencil به معنای گرده برداری. در ۲۰۰۳، در نمایشگاهی به نام «جنگ بر سر قلمرو» -نام نمایشگاه، Turf War، به معنای دقیقتر به منازعه بین گروه‌های تبهکار بر سر ناحیه‌ای مشخص اشاره دارد- که در یک انبار برگزار شد، بنکسی روی چند حیوان نقاشی کشید. گرچه (RSPCA) -انجمن سلطنتی ممانعت از ظلم به حیوانات- وضعیت را قابل قبول اعلام کرده بود اما یک فعال حقوق حیوانات به نشانه اعتراض خودش را به نرده‌ها زنجیر کرد. نکسی بعد به هجویه‌سازی از نقاشی‌های معروف روی آورد. نمونه‌ای از این تلاش، برکه نیلوفرهای آبی اثر مونه بود. او نقاشی را با ترسیم یک برانکار و ترولی خرید در تصاویر منعکس شده در آب تغییر داد. نمونه دیگر شب زنده داران از ادوارد هوپر است. او نقاشی را به نحوی بازسازی کرد که بازنمایی لحظه‌ای باشد که افراد حاضر در تابلو به یک تماشاچی لات فوتبال نگاه می‌کنند که فقط تنکه‌ای با طرح پرچم انگلیس به تن دارد و چیزی را به سمت شیشه کافه پرتاب کرده‌است. این تابلوها در نمایشگاهی دوازده روزه در وستبرن گروو لندن در سال ۲۰۰۵ به نمایش درآمدند.

بنکسی، شپارد فیری، دموت و دیگران نمایشگاهی در انباری در اسکندریه واقع در سیدنی برپا کردند. بیش از ۱۵۰۰ از نمایشگاه بازدید کردند.

بنکسی در توضیح تکنیک خود چنین می‌گوید: من هر کاری که لازم باشد انجام می‌دهم. گاهی این فقط به این معناست که روی صورت دختری روی بیلبورد سبیل بکشم و گاهی لازم می‌شود روزها برای درآوردن جزئیات یک نقاشی پیچیده عرق بریزم. نکته اینجاست که کار تأثیرگذار باشد.

گرده برداری به‌طور سنتی عبارت است از چاپ کردن یا ترسیم دستی طرحی روی ورقه‌هایی از جنس استات -به انگلیس acetate- یا مقوا است. این طرح‌ها بعداً بریده می‌شوند تا رنگی که روی ورقه پاشیده می‌شود از فضاهای منفی عبور کرده و طرح مورد نظر را روی سطح نهایی کار که زیر ورق بریده شده قرار می‌گیرد ایجاد کند. به جهت طبیعت رمزآلود کارها و هویت بنکسی، دقیقاً معلوم نیست تکنیک مورد استفاده او در خلق آثاری که به شیوه گرده برداری ایجاد می‌شوند، چیست. هرچند احتمال می‌رود که او از کامپیوتر برای اجرایی کردن طرح‌هایش استفاده می‌کند.

بنکسی در کتابش دیوار و صلح -به انگلیسی Wall and Piece- اشاره کرده‌است که در آغاز کار، سرعتش به قدری پایین بوده که یا حین کار گیر می‌افتاد یا مجبور می‌شد کار را در چند نوبت به اتمام برساند. به این ترتیب او مجموعه‌ای از الگوهای پیچیده گرده برداری آماده کرد تا در زمان صرفه جویی کند و در عین حال مانع از آمیخته شدن رنگ‌ها در هم شود.

در دنیای هنر خیابانی حق استفاده از گرده برداری یکی از بحثهای معمول است. بسیاری از هنرمندان گرافیتی گرده برداری را تقلب می‌دانند.

1 Comment

  • طراح

    ۱۳۹۷-۰۶-۰۴در۹:۲۸ ب.ظ

    بنگسی هنرمند خیابان

نظرتان را بنویسید